Gebelik dönemi kadın vücudunda birçok fiziksel değişimi beraberinde getirir. Bu değişimlerden biri de genellikle gebeliğin ilerleyen haftalarında ortaya çıkan vajinal varislerdir. Vajinal varis, vulva bölgesindeki toplardamarların genişlemesiyle oluşur ve ağrı, baskı hissi, kaşıntı gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Hamilelik sürecinde hormonal ve fiziksel değişimlerin etkisiyle damar yapısında bozulmalar görülebilir. Vajinal varislerin iyileşmesi için ise doğal yöntemlerden medikal desteklere kadar birçok çözüm mevcuttur.
Vajinal Varis Nedir ve Gebelikte Neden Oluşur?
Vajinal varisler, vulva bölgesindeki damarların gebelik sürecinde genişleyerek belirginleşmesiyle ortaya çıkan bir damar rahatsızlığıdır. Bu durum genellikle rahmin büyümesiyle artan basınç ve artan kan hacmi nedeniyle oluşur.
Gebelik döneminde artan progesteron hormonu damar duvarlarının gevşemesine neden olurken, büyüyen rahim de alt karın bölgesine baskı uygulayarak kan akışını zorlaştırır. Bu iki faktör birleştiğinde vulva bölgesindeki damarlar genişler ve vajinal varisler meydana gelir. Çoğunlukla hamileliğin ikinci trimesterinden itibaren fark edilmeye başlanır ve ayakta durmakla birlikte belirtiler artabilir.
Vajinal Varis Belirtileri Nelerdir?
Gebelikte vajinal varisler, farklı şekillerde belirti verebilir ve bu belirtiler her kadında aynı şiddette olmayabilir. Vulva bölgesinde şişlik, dolgunluk hissi, ağrı, morumsu damar görüntüsü, kaşıntı ve hassasiyet en sık karşılaşılan şikayetler arasındadır.
Uzun süre ayakta durmak veya yürümek bu belirtileri şiddetlendirebilirken, dinlenmek ve uzanmak şikayetleri hafifletebilir. Bazı kadınlarda varisler dışarıdan görülemeyebilir ancak baskı hissi oldukça rahatsız edici olabilir.
Vajinal Varisler Zararlı mıdır?
Vajinal varisler genellikle gebelik sonrasında kendiliğinden kaybolan zararsız bir durumdur. Ancak bazı durumlarda dikkatli olunması gerekir. Her ne kadar genellikle tedavi gerektirmese de, bazı durumlarda doktor kontrolünde takip edilmesi gerekir.
Özellikle ağrı şiddetliyse, varislerde ani büyüme varsa ya da kanama gibi durumlar gözlemlenirse vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulmalıdır. Vajinal varisler doğum şeklini genellikle etkilemez, ancak bazı özel durumlarda doğum planlaması bu duruma göre yeniden değerlendirilebilir.
Vajinal Varisleri Azaltmak İçin Doğal Yöntemler
Doğal yöntemler, gebelikte vajinal varislerin etkilerini azaltmada oldukça etkili olabilir. Yaşam tarzında yapılacak bazı değişikliklerle şikayetlerin hafiflemesi sağlanabilir.
Düzenli egzersiz yapmak
Yürüyüş gibi hafif tempolu egzersizler kan dolaşımını hızlandırarak damarlar üzerindeki baskıyı azaltır. Gün içinde kısa aralıklarla hareket etmek vajinal varis oluşumunu sınırlayabilir.
Yan yatma pozisyonu
Sol tarafa doğru yatmak rahmin toplardamarlara baskısını azaltır ve vajinal bölgede kan akışını rahatlatır. Bu pozisyon ayrıca bebeğe giden kan akışını da artırır.
Ayakta uzun süre kalmaktan kaçınma
Uzun süre ayakta durmak damarlar üzerinde ekstra baskı oluşturur. Gün içinde ayakları yüksekte tutarak dinlenmek şikayetleri hafifletebilir.
Rahat kıyafetler tercih etme
Sıkı iç çamaşırları ve taytlar yerine rahat, hava alan kıyafetler seçmek damarların sıkışmasını önler.
Vajinal Varisler İçin Medikal Destekler
Doğal yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda medikal yaklaşımlar gerekebilir. Doktor kontrolünde uygulanacak bazı çözümler şikayetleri daha etkin şekilde hafifletebilir.
Varis çorabı kullanımı
Gebeler için özel olarak tasarlanmış pelvik destekli varis çorapları, alt karın bölgesindeki damarları destekleyerek şikayetleri azaltabilir.
Topikal kremler
Bazı bitkisel içerikli topikal kremler kaşıntı ve tahrişi hafifletmekte yardımcı olabilir. Ancak gebelikte kullanılacak her ürün mutlaka doktor onayından geçmelidir.
Tıbbi müdahale
Nadiren de olsa, doğum sonrası geçmeyen vajinal varisler için lazer tedavisi gibi yöntemlere başvurulabilir. Bu tür işlemler gebelik sürecinde değil, genellikle doğum sonrası planlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Gebelikte vajinal varis hakkında merak edilen birçok detay vardır. Aşağıda bu konuda en sık sorulan soruları açıklayıcı şekilde yanıtladık.
Vajinal varisler doğumdan sonra kaybolur mu?
Evet, vajinal varislerin büyük bir kısmı doğumdan sonraki birkaç hafta içinde kendiliğinden kaybolur. Bu durum, vücuttaki hormon seviyelerinin normale dönmesi ve rahmin baskısının azalması ile ilgilidir. Ancak bazı vakalarda varisler doğumdan sonra da bir süre daha devam edebilir.
Vajinal varisler sezaryen gerektirir mi?
Hayır, vajinal varisler tek başına sezaryen gerektiren bir durum değildir. Ancak çok ileri düzeyde ya da başka komplikasyonlarla birlikte görülüyorsa doktor tarafından sezaryen tercih edilebilir.
Vajinal varis ağrısı nasıl azaltılır?
Ayakları yüksekte tutarak dinlenmek, soğuk kompres uygulamak ve pelvik destek çorapları kullanmak ağrıyı hafifletir. Ayrıca düzenli egzersiz ve bol su tüketimi de fayda sağlar.
Vajinal varis kanamaya yol açar mı?
Nadir de olsa aşırı şişmiş damarların travmaya uğraması durumunda hafif kanamalar olabilir. Böyle bir durumda mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Vajinal varisler için hangi doktora gidilmeli?
Bu tür şikayetlerde kadın doğum uzmanına başvurmak en doğru yaklaşımdır. Gerekli görülürse damar cerrahisi uzmanıyla da görüşülmesi önerilir.
Vajinal varisler kalıcı mıdır?
Gebeliğe bağlı oluşan vajinal varisler çoğunlukla geçicidir. Ancak bazı kadınlarda doğumdan sonra da kalabilir ve tıbbi müdahale gerekebilir.
Vajinal varis cinsel ilişkiyi etkiler mi?
Ağrı ve hassasiyet nedeniyle bazı kadınlar cinsel ilişkide rahatsızlık hissedebilir. Bu tür durumlar geçici olup doğumdan sonra çoğunlukla normale döner.
Vajinal varisle hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Evet, ancak doktor onayıyla uygun egzersiz programları tercih edilmelidir. Özellikle yürüyüş gibi düşük tempolu egzersizler faydalı olur.
